Opony do samochodów osobowych/Van/4x4

Uszkodzenia opon

Uszkodzenia opon

Rodzaje i przyczyny uszkodzenia opon

Opony mogą ulec uszkodzeniu z różnych powodów. Niekiedy kierowca nie od razu orientuje się, że pojawił się problem. Do najczęstszych uszkodzeń zaliczają się przebicia, przecięcia, uderzenia, pęknięcia, wybrzuszenia i nieregularne zużycie. W tej sekcji opisujemy objawy ułatwiające zdiagnozowanie problemu oraz radzimy, jak przede wszystkim zapobiegać uszkodzeniom.

Nieregularne zużycie

Nieregularne zużycie może mieć kilka postaci, a wśród najbardziej typowych należy wymienić ząbkowanie oraz zużycie jednostronne i środkowe. Poniżej przedstawiamy proces powstawania i przyczyny uszkodzeń.

a. Ząbkowanie

Przyczyny ząbkowania to normalne zużycie i ustawienie zawieszenia. Jest to widoczny na zewnątrz (i słyszalny) objaw działania na bieżnik różnych odkształcających sił. Dalsze wyjaśnienia wymagają bardziej szczegółowego omówienia konstrukcji bieżnika.

Rowki i lamele mają istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa na mokrych i zalanych drogach. Szczególnie jeśli używa się opon niskoprofilowych, do odprowadzania wody i dla lepszej ochrony przed aquaplaningiem (poślizgiem na warstwie wody przy dużej prędkości) konieczny jest większy udział pustych przestrzeni w bieżniku. Obecność poprzecznych rowków do odprowadzania wody powoduje, że w strefie barku opony występują samodzielne bloki. Mogą one zużywać się, tworząc wzór przypominający ząbkowanie na skutek toczenia się w pewnych warunkach eksploatacji.

Dotyczy to między innymi następujących warunków eksploatacji:

  • długie podróże ze stałą prędkością na prostych drogach;
  • „łagodny” styl jazdy;
  • geometria zawieszenia – zbieżność i kąt pochylenia kół.

Kiedy opona toczy się po drodze, poszczególne bloki odkształcają się, zbliżając się do powierzchni styku opony z nawierzchnią, oraz są ściskane, gdy stykają się z nawierzchnią. Kiedy jednak bloki przestają stykać się z drogą, odzyskują pierwotny kształt i w tym momencie trą o powierzchnię drogi. W efekcie pojawiają się ślady zużycia na krawędzi spływu bloku. Zjawisko to częściej występuje w przypadku kół w osi nienapędowej.

Pewien poziom ząbkowania jest dopuszczalny i nie odbija się wyraźnie na komforcie jazdy. Silniejsze ząbkowanie może mieć jednak konkretne przyczyny, takie jak nieprawidłowe ciśnienie w oponie, nadmierna zbieżność kół oraz oszczędna eksploatacja.

b. Zużycie środkowej części bieżnika

Taką postać zużycia spotyka się w kołach osi napędowej samochodów z mocnym silnikiem. Przy energicznym przyspieszaniu, podczas jazdy w mieście (z częstym zatrzymywaniem i ruszaniem) czy przy przyspieszaniu za sygnalizacją świetlną wysoki moment obrotowy może szybko spowodować większe zużycie środka bieżnika. Duże momenty obrotowe mogą być generowane przez nowoczesne silniki współczesnych pojazdów nawet średniej klasy, zdolne do wywoływania znacznego poślizgu.

c. Zużycie jednostronne

Najważniejszą przyczyną jednostronnego zużycia jest nieprawidłowa geometria osi. Z biegiem czasu mogą narastać odchylenia od standardowych wartości, na przykład na skutek agresywnego wjeżdżania na krawężniki.

Na geometrię kół może również negatywnie wpłynąć obniżenie wysokości pojazdu w połączeniu z oponami niskoprofilowymi. Podczas jazdy zmodyfikowane wahacze mają tendencję do odchylania ustawienia kół względem zalecanej pozycji. Problem bywa niedostrzegany przez kierowców, ponieważ podczas pomiaru statycznego na stanowisku pomiarowym wartości ustawienia kół mogą zawierać się w przedziale tolerancji. Podawane przez producenta dane dotyczące ustawienia kół odnoszą się jednak do pojazdów w stanie po dostarczeniu i niekoniecznie są poprawne w stosunku do samochodów po przeróbkach. W związku z tym nierównomierne zużycie bieżnika może się nasilać.

Jeśli koła pojazdu są nieprawidłowo ustawione, wykwalifikowany specjalista może skorygować geometrię poprzez ponowne ich ustawienie.

Pęknięcie na skutek uderzenia lub wybrzuszenie

Pęknięcie na skutek uderzenia to uszkodzenie osnowy opony po zetknięciu się opony z pewnymi przeszkodami. Z kolei zewnętrzne wybrzuszenie na bocznej ścianie opony wskazuje na zniszczenie kordów wewnątrz osnowy.

Tego rodzaju uszkodzenie jest zwykle spowodowane najechaniem z nadmierną prędkością lub pod złym kątem na takie obiekty, jak krawężniki i progi zwalniające. Skutkuje to nadmiernym naprężeniem osnowy i pękaniem pojedynczych kordów. Stopień uszkodzenia zależy od prędkości i kąta uderzenia oraz od wielkości przeszkody. Ostrożni kierowcy zwykle są w stanie uniknąć takiego uszkodzenia, chyba że przeszkoda pojawi się nagle przed pojazdem i nie uda się jej ominąć.

Ignorując tego rodzaju uszkodzenie, narażamy się na ryzyko zniszczenia opony w przyszłości na skutek rozwarstwienia bieżnika i osnowy bądź pokruszenia się bocznej ściany opony.

Pęknięcie na skutek uderzenia jest czasem mylone z wgłębieniem w bocznej ścianie, jednak są to różne postacie uszkodzenia. Jak wyjaśniamy poniżej, dołki lub wgłębienia w bocznej ścianie opony nie są sygnałem alarmowym. 

Wgłębienie w bocznej ścianie opony

Boczna ściana opony nie zawsze jest idealnie równa. Czasem są na niej widoczne dołki i wgłębienia, które mogą wymagać dokładniejszej kontroli w celu ustalenia ich przyczyn. Warto wiedzieć, że wgłębienia są nieszkodliwe i nie wpływają negatywnie na właściwości jezdne ani bezpieczeństwo. Wgłębienia są powierzchowne.

Wgłębienia w oponie najlepiej zilustrować przez analogię do sznurka, który owija się wokół nadmuchanego balonu, a następnie naciąga. Balon to opona, natomiast sznurek to osadzone kordy osnowy ukryte w gumie. Kordy te zapewniają oponie wytrzymałość i stabilność oraz przenoszą siły podczas jazdy i hamowania.

Podczas produkcji opony – a konkretnie przy wytwarzaniu osnowy, do której mocuje się stalowe opasanie i bieżnik – często występują jedna lub dwie zakładki w osnowie. Po założeniu i napompowaniu opony taka właśnie zakładka czasami uwidacznia się w postaci wgłębienia.

W razie wątpliwości warto jednak zlecić skontrolowanie wgłębień w bocznej ścianie wykwalifikowanemu serwisantowi. 

Przecięcie

Przecięcia powstają na skutek zewnętrznych czynników, takich jak zły stan drogi, wystające części nadwozia bądź ostre ciała obce, takie jak kamienie i szkło. Po wykryciu uszkodzenia w postaci przecięcia na powierzchni opony powinno się odwiedzić lokalny serwis oponiarski i zlecić sprawdzenie opon przez fachowca.

Przebicie

Przebicie powodują ostre przedmioty na drodze – na przykład gwoździe, śruby lub okruchy szkła – które przekłuwają się przez powierzchnię opony. Przy dostatecznie głębokim przebiciu może spadać ciśnienie powietrza w oponie. Jeśli stwierdzimy, że w co najmniej jednej oponie stale spada ciśnienie, lub zobaczymy gwóźdź albo śrubę, które utknęły w bieżniku, powinniśmy jak najszybciej udać się do lokalnego zakładu wulkanizacyjnego, aby zlecić naprawę.

Jak zapobiegać uszkodzeniom

Równomiernemu zużyciu opon sprzyja przekładanie opon w samochodzie w regularnych odstępach czasu (chyba że producent pojazdu zaleca inne postępowanie). Pozycję opon powinno się zmieniać na przykład przy okazji zamiany opon letnich na zimowe.

Regularnie przekładając koła z osi napędowej na nienapędową, kierowcy mogą oczekiwać równomiernego zużycia wszystkich opon. Jak zawsze, należy jednak przestrzegać zaleceń producenta pojazdu.

Gdy na drodze pojawi się przeszkoda nie do ominięcia, należy zbliżać się do niej powoli i jak najbardziej prostopadle. Następnie warto skontrolować stan opon pod kątem ewentualnych przecięć, pęknięć lub wybrzuszeń. Godne polecenia jest również unikanie agresywnej jazdy po nieutwardzonych drogach.

Wyszukiwarka Sprzedawcy

Wymiana opon

Wymiana opon

Jak długo opony mogą być używane, zanim trzeba je wymienić?

Czytaj więcej

Naprawa opony

Naprawa opony

Dowiedz się, kiedy naprawa przebitej opony jest dozwolona prawem, a kiedy należy kupić nową oponę.

Czytaj więcej

Utylizacja opon

Utylizacja opon

Na czym polega odpowiedzialny recykling starych opon.

Czytaj więcej

Używamy plików cookie w celu zapewnienia jak największego komfortu korzystania z naszej witryny internetowej. Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się więcej lub zmienić ustawienia plików cookie w swojej przeglądarce.